ตารางต้นไม้ในประเทศไทย

• แสงแสงกรอง/แดดเช้าอ่อน - MBG ระบุ bright indoor light แต่ห้ามแดดตรงแรง; ในไทยใต้สแลน 50-60% ใบใหญ่และฉีกดี
• น้ำรดเมื่อผิวดินเริ่มแห้ง ปล่อยให้แห้งบ้างระหว่างรด (MBG) ลดน้ำช่วงอากาศเย็น
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — เป็นไม้เลื้อย ต้องมีหลักมอส/เสาให้ปีน ไม่งั้นใบเล็กและไม่ฉีก (MBG)
• ธาตุอาหารN สูงช่วงเร่งใบ + Ca/Mg กันขอบใบไหม้

ชอบความชื้นอากาศสูง (MBG: warm and humid) 60% ขึ้นไป ใบใหม่จะใหญ่และฉีกลึกขึ้น

• แสงเท่าต้นเขียว (แสงกรอง) แต่ห้ามแดดตรง - ส่วนใบสีขาวไม่มีคลอโรฟิลล์ ไหม้เป็นรอยน้ำตาลถาวรก่อนส่วนเขียวเสมอ; แสงน้อยเกินไปใบใหม่จะออกเขียวล้วน (ลายหด)
• น้ำเหมือนต้นเขียวแต่ต้องระวังกว่า - พื้นที่ใบสีขาวสังเคราะห์แสงไม่ได้ ต้นโตช้าและใช้น้ำน้อยกว่า รากเน่าง่ายกว่า
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — วัสดุต้องโปร่งกว่าต้นเขียวเพราะโตช้า ดินอุ้มน้ำนานเสี่ยงรากเน่า
• ธาตุอาหารN ปานกลาง (เร่ง N มากลายมีแนวโน้มจางลง) + Ca/Mg + ธาตุรองครบ

ชื้น 60% ขึ้นไป ช่วยลดอาการขอบใบด่างไหม้

• แสงNCSU ระบุ partial shade (แดดตรงเพียงบางช่วง 2-6 ชม.) - แสงกรองสว่างดีที่สุด ใบจะฉลุรูมากขึ้น
• น้ำรดเมื่อผิวดินแห้ง; NCSU ระบุดินระบายน้ำดีแต่ชุ่ม
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — ไม้เลื้อยอิงอาศัย มีรากอากาศ ปลูกกระถางแขวนหรือให้ปีนหลักได้ทั้งคู่
• ธาตุอาหารN สูงช่วงเร่งใบ + ธาตุรอง

ชอบชื้นสูงแบบป่าฝน อากาศแห้งจัดทำปลายใบไหม้

• แสงค่ากลางของกลุ่ม: แสงกรองสว่าง ห้ามแดดเต็มวัน (MBG: avoid full sun); NCSU ระบุ dappled/partial shade - ทนร่มรำไร (ระดับ 2) ได้ แต่ถ้ามืดไปข้อจะยืดยาว
• น้ำรดสม่ำเสมอช่วงเร่งโต ผิวดินแห้งค่อยรด ลดน้ำช่วงอากาศเย็น
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — แถวรวมหลายชนิด - ชนิดเลื้อยต้องมีหลักปีน ชนิดต้นตั้งใบใหญ่ต้องการกระถางใหญ่กว่า
• ธาตุอาหารN สูงช่วงเร่งใบ + Ca/Mg

ชอบชื้น 50-70%

• แสงค่ากลางของกลุ่ม เท่าต้นเขียว แต่ห้ามแดดตรง - ส่วนด่างขาว/เหลืองไหม้ก่อน; แสงน้อยเกินไปลายจะหดกลับเขียว
• น้ำเหมือนต้นเขียว แต่ต้นด่างมากใช้น้ำน้อยกว่า ระวังรดถี่จนรากเน่า
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — ค่ากลางของกลุ่ม - ดูแลจริงต้องเจาะชนิด
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Ca/Mg + ธาตุรอง

ชอบชื้น 50-70%

• แสงค่าระดับสกุล Philodendron (แสงกรอง ห้ามแดดตรง) เพราะยังไม่ยืนยันชนิด - ประกาศอ้าง P. giganteum variegated แต่ยังไม่ยืนยันเอง
• น้ำค่าระดับสกุล: ผิวดินแห้งค่อยรด
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — ค่าระดับสกุล - ถ้ายืนยันได้ว่าเป็นชนิดใบใหญ่ ต้องเผื่อพื้นที่/กระถางใหญ่
• ธาตุอาหารN สูงช่วงเร่งใบ + Ca/Mg

ชอบชื้น 50-70%

• แสงMBG: bright indirect light หรือแดดครึ่งวันที่กันแดดบ่าย - ทนแสงน้อย (ระดับ 1-2) ได้ แต่ลายเหลืองจะจางและข้อยืด
• น้ำMBG แนะให้ดินชื้นสม่ำเสมอช่วงเร่งโต ลดน้ำช่วงอากาศเย็น; ทนแห้งดีกว่าอโรอิดอื่น แต่แฉะแล้วรากเน่าเร็ว
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — ปลูกได้ทั้งกระถางแขวน เลื้อยเสา และชำในน้ำ; เลื้อยเสาแล้วใบใหญ่ขึ้นชัดเจน
• ธาตุอาหารN สูงช่วงเร่งใบ; ปุ๋ยอ่อนพอ เป็นไม้กินปุ๋ยน้อย

ทนอากาศแห้งในบ้านได้ดี ไม่ต้องเพิ่มความชื้นก็รอด

• แสงNCSU: partial shade (แดดตรง 2-6 ชม.) - แสงกรองสว่างทำให้ลายด่างคมและใบฉีกเมื่อโตเต็มวัย; แดดบ่ายจัดทำส่วนด่างไหม้
• น้ำผิวดินแห้งค่อยรด; NCSU ระบุระบายน้ำดีแต่ชุ่ม
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — ต้องให้ปีนหลัก/เสามอสจึงเปลี่ยนเป็นใบผู้ใหญ่ (ใบฉีก) ซึ่งเป็นฟอร์มที่ตลาดต้องการ
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Ca/Mg + ธาตุรอง

ชอบชื้นสูง แต่ทนแห้งกว่ามอนสเตอร่า

• แสงร่มรำไร/แสงกรอง - MBG: part shade หรือ filtered sun เลี่ยงแดดตรงเพราะใบไหม้; NCSU ระบุอยู่ได้ถึงร่มจัด
• น้ำชอบชื้นสม่ำเสมอ ห้ามปล่อยดินแห้ง (MBG) โดยเฉพาะช่วงแล้ง; แต่พอหัวเข้าพักตัวต้องลดน้ำจนเกือบแห้ง ไม่งั้นหัวเน่า
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ดินอินทรีย์สูง เป็นกรดเล็กน้อย ระบายน้ำดี; ปลูกจากหัว มีฤดูพักตัวชัดเจน
• ธาตุอาหารปุ๋ยสม่ำเสมอช่วงแตกใบ (MBG: appreciate regular fertilization) - N ช่วงเร่งใบ, K ช่วงลงหัว

ชอบร้อนชื้น อุณหภูมิกลางคืนไม่ต่ำกว่าราว 15-16 องศา (MBG)

• แสงค่าระดับ Alocasia macrorrhizos (ตลาดน่าจะเป็นชนิดนี้ ยังไม่ยืนยัน): MBG ระบุ part shade/filtered sun - ใบไหม้เมื่อโดนแดดเต็มวัน แต่ร่มเกินไปก้านจะอ่อนพับ
• น้ำชอบดินชื้นถึงแฉะ (MBG: moist to wet ขึ้นได้ในที่น้ำท่วมขังเป็นครั้งคราว) ต้องรดสม่ำเสมอ
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ดินอินทรีย์สูง ปลูกในที่กำบังลม - ลมแรงฉีกใบใหญ่เสียหาย (MBG)
• ธาตุอาหารปุ๋ยสม่ำเสมอ (MBG: require regular watering and fertilization); N สูงช่วงเร่งใบ + Ca กันขอบใบไหม้

ชอบชื้นสูง; ต้นด่างขาวมากยิ่งไหม้แดดง่าย

• แสงร่มรำไร/แสงกรอง - MBG: diffused sun หรือ indirect light ห้ามแดดตรง; ทนที่ค่อนข้างร่มได้ดี เหมาะปลูกในอาคาร
• น้ำMBG ระบุความชื้นสม่ำเสมอช่วงเร่งโตและห้ามปล่อยดินแห้งสนิท แต่วัสดุต้องโปร่ง - แฉะแล้วโคนเน่าง่าย ลดน้ำช่วงอากาศเย็น
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — ดินพีท/อินทรีย์ ระบายน้ำดี (MBG: well-drained peaty potting mixture)
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + ธาตุรอง; ปุ๋ยแรงเกินทำปลายใบไหม้

ทนอากาศแห้งในอาคารได้ (MBG) อุณหภูมิไม่ควรต่ำกว่าราว 15 องศา

• แสงเท่าต้นสีพันธุ์ปกติ (ร่มรำไร/แสงกรอง) - ส่วนด่างขาว-ชมพูไม่มีคลอโรฟิลล์ ไหม้ง่ายกว่าใบเขียว ห้ามแดดตรงเด็ดขาด
• น้ำเหมือนต้นปกติแต่ระวังรดถี่ - ต้นด่างโตช้า ใช้น้ำน้อยกว่า
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — วัสดุโปร่งกันโคนเน่า
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + ธาตุรอง; เร่ง N มากทำให้ลายจาง

ทนแห้งในอาคารได้ แต่ลายจะสวยกว่าถ้าอากาศชื้น

• แสงMBG: bright indirect light กันแดดตรง - แดดตรงทำใบซีด/ไหม้ ที่ร่มเกินไปข้อยืด
• น้ำMBG: รดสม่ำเสมอช่วงเร่งโต ปล่อยให้ดินแห้งบ้างระหว่างรด ลดน้ำช่วงอากาศเย็น
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — ดินร่วนพีท ระบายน้ำดี (MBG); ยางระคายเคืองปาก/ผิว ระวังตอนตัดชำ
• ธาตุอาหารN สูงช่วงเร่งใบ + Ca/Mg

ชอบความชื้นอากาศค่อนข้างสูง แต่ทนแห้งได้บ้าง; วางบนถาดกรวดเปียกช่วยได้ (MBG)

• แสงMBG: ต้องการแสงสว่าง (แดดกรอง/แดดอ่อน) แต่ห้ามแดดเต็มวัน; ร่มเกินไปจะไม่ออกดอก
• น้ำชอบชื้นสม่ำเสมอตลอดปี ห้ามปล่อยดินแห้ง (MBG) แต่วัสดุต้องโปร่งมาก
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — MBG: วัสดุพีทโปร่ง มีชั้นระบายน้ำก้นกระถาง; เปลี่ยนเครื่องปลูกทุกราว 2 ปีเพื่อล้างเกลือแร่สะสม
• ธาตุอาหารK/P ช่วงทำดอก + Ca/Mg; ปุ๋ยอ่อนแต่บ่อย - เกลือปุ๋ยสะสมทำปลายใบไหม้ (MBG แนะเปลี่ยนวัสดุล้างเกลือ)

ชอบความชื้นสูง (MBG: prefers high humidity); คลุมผิววัสดุด้วยสแฟกนัมช่วยรากอากาศ

• แสงเท่าต้นเขียว แต่ส่วนด่างไหม้ง่ายกว่า - ต้องเป็นแสงกรองล้วน ห้ามแดดสายจัด/แดดบ่าย
• น้ำชอบชื้นสม่ำเสมอเหมือนต้นเขียว; ต้นด่างมากโตช้า ระวังวัสดุอุ้มน้ำนานเกิน
• ดินดินโปร่งอินทรีย์สูง (aroid mix: พีท/กาบมะพร้าว + เปลือกไม้ + เพอร์ไลต์) — วัสดุโปร่งมาก ล้างเกลือปุ๋ยเป็นระยะ
• ธาตุอาหารK/P ช่วงทำดอก + Ca/Mg; ปุ๋ยอ่อน - เร่งมากลายไม่ชัดขึ้นและเสี่ยงใบไหม้

ชื้นสูง 60-80%

• แสงทนแสงน้อยได้ดี (MBG: do well in lower light) แต่ชอบแสงกรองสว่างกว่า; ห้ามแดดตรง
• น้ำMBG: ดินชื้นสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะ ปล่อยแห้งบ้างระหว่างรดแต่อย่าปล่อยถึงขั้นใบตก
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ชอบกระถางค่อนข้างคับ (MBG: keep somewhat potbound) เปลี่ยนกระถางช่วง ก.พ.-มี.ค.
• ธาตุอาหารต้องการปุ๋ยน้อยมาก - MBG แนะใช้เพียง 1/4 ของอัตราแนะนำ; ปุ๋ยเกินทำปลายใบและรากไหม้

ชอบอุ่น 20-29 องศา; ต่ำกว่าราว 13 องศาโตช้าลงชัดเจน (MBG); MBG แนะพักน้ำประปาให้คลอรีนระเหยก่อนรด

• แสงNCSU (D. ovata): partial shade - แสงกรองสว่าง/ร่มรำไร; แดดตรงทำใบไหม้แดง
• น้ำเป็นไม้อิงอาศัย ใบอวบเก็บน้ำ - ปล่อยวัสดุแห้งเกือบหมดค่อยรด รดถี่เท่ากับเน่าเร็ว
• ดินวัสดุปลูกโปร่งแบบอิงอาศัย (กาบมะพร้าว/สแฟกนัม/เปลือกไม้) — ปลูกกระถางแขวนหรือติดขอนไม้ได้ ห้ามใช้ดินทึบ
• ธาตุอาหารปุ๋ยอ่อนมาก N-P-K สมดุล เจือจาง ให้ห่างๆ

ชอบความชื้นอากาศสูงแต่ต้องมีลมโกรก

• แสงค่ากลางของกลุ่ม: กล้วยเขียวชอบแดดเต็มวัน (MBG: full sun) แต่ต้นด่างส่วนใบสีขาวไหม้แดดบ่ายจัด - ในไทยควรพรางแสงราว 30-50% หรือปลูกที่ได้แดดเช้าถึงเที่ยง
• น้ำชอบชื้นสม่ำเสมอ ห้ามปล่อยดินแห้ง (MBG) แต่ห้ามน้ำขังแช่
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ค่ากลางของกลุ่ม - ปลูกในที่กำบังลม ใบใหญ่ฉีกง่าย (MBG); ต้นด่างโตช้ากว่าต้นเขียวพันธุ์เดียวกัน
• ธาตุอาหารK สูง (กล้วยกินโพแทสเซียมหนัก) + N ช่วงแตกใบ + Mg; MBG ระบุให้ปุ๋ยสม่ำเสมอช่วงเร่งโต

ชอบร้อนชื้น; หน่อที่ใบเกือบขาวทั้งใบมักไม่รอดเพราะสังเคราะห์แสงไม่พอ - ระวังตอนซื้อหน่อ

• แสงNCSU ระบุ M. balbisiana: full sun ถึง partial shade; ต้นด่างให้แดดเช้า-เที่ยงแล้วพรางแดดบ่าย ป้องกันส่วนขาวไหม้
• น้ำชอบชื้นสม่ำเสมอ ดินอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี (NCSU: high organic matter, good drainage, moist)
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ต้นแม่ต้องการพื้นที่กว้าง (NCSU ระบุระยะ 3.6-7 ม.) - ต่างจากหน่อในถุงชำโดยสิ้นเชิง
• ธาตุอาหารK สูง + N ช่วงแตกใบ + Mg

ชอบร้อนชื้น กำบังลม

• แสงค่าระดับสกุล Musa (ชนิดยังไม่ยืนยัน): แดดเช้าถึงเที่ยง พรางแดดบ่ายเพราะใบด่างไหม้
• น้ำค่าระดับสกุล: ชอบชื้นสม่ำเสมอ ห้ามดินแห้ง (MBG)
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ค่าระดับสกุล; ต้นเนื้อเยื่อกับหน่อจากต้นแม่ด่างคนละสินค้าและลายไม่เท่ากัน
• ธาตุอาหารK สูง + N ช่วงแตกใบ + Mg

ชอบร้อนชื้น กำบังลม

• แสงค่าระดับสกุล Musa (ชนิดยังไม่ยืนยัน): แดดเช้า-เที่ยง; ใบแดง/ด่างรับแดดบ่ายจัดของไทยไม่ค่อยไหว
• น้ำค่าระดับสกุล: ชอบชื้นสม่ำเสมอ
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ค่าระดับสกุล
• ธาตุอาหารK สูง + N ช่วงแตกใบ + Mg

ชอบร้อนชื้น กำบังลม; ข้อที่ว่าสีแดงเข้มขึ้นเมื่อได้แสงมากขึ้นยังไม่มีเอกสารยืนยัน

• แสงค่าระดับสกุล Musa: กล้วยน้ำว้าเขียวชอบแดดเต็มวัน ต้นด่างควรพรางแดดบ่ายราว 30-50%
• น้ำชอบชื้นสม่ำเสมอ ห้ามดินแห้ง (MBG)
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ต้นด่างแตกหน่อช้ากว่าต้นเขียว
• ธาตุอาหารK สูง + N ช่วงแตกใบ + Mg

ชอบร้อนชื้น กำบังลม

• แสงรับแดดครึ่งวันได้ (NCSU สกุล Ficus: full sun ถึง partial shade) - ปลูกในอาคารให้แสงกรองสว่างและกันแดดบ่าย (MBG)
• น้ำMBG: รดสม่ำเสมอช่วงเร่งโต ระวังรดมากเกิน ลดน้ำช่วงอากาศเย็น - ผิวดินแห้งค่อยรด
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ดินร่วนระบายน้ำดี (MBG: soil-based potting mix); ตัดยอดเพื่อให้แตกพุ่ม
• ธาตุอาหารN ปานกลาง-สูงช่วงแตกใบ + Mg (ใบล่างเหลืองมักขาด Mg/ไนโตรเจน)

ทนอากาศแห้งได้ดี; เช็ดใบให้สะอาดช่วยสังเคราะห์แสง

• แสงต่ำกว่าต้นเขียว 1 ระดับ: แสงกรองสว่าง/แดดเช้าอ่อนเท่านั้น - ขอบใบขาว-ชมพูของ Tineke/Ruby ไหม้เป็นรอยน้ำตาลถาวรเมื่อโดนแดดบ่าย; แต่แสงน้อยเกินไปสีชมพูจะจาง
• น้ำเหมือนต้นเขียว แต่ต้นด่างโตช้ากว่า ใช้น้ำน้อยกว่า - ระวังรดถี่จนรากเน่า
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ระบายน้ำดี; ด่างพันธุกรรมคงที่ (chimera) ขยายด้วยตอน/ปักชำเท่านั้น เพาะเมล็ดไม่ได้ลาย
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Mg/Fe; เร่ง N มากทำให้ส่วนเขียวกินพื้นที่ลายด่าง

ทนแห้งได้ แต่ใบด่างไหม้ปลายง่ายกว่าเมื่ออากาศแห้งจัดร่วมกับแดดแรง

• แสงค่าระดับสกุล Ficus (ชนิดยังไม่ยืนยัน ประกาศอ้าง F. triangularis 'Variegata'): แสงกรองสว่างถึงแดดเช้า; ใบด่างขาวไหม้แดดบ่าย
• น้ำค่าระดับสกุล: ผิวดินแห้งค่อยรด ระวังรดมากเกิน (แนวทางไทรในกระถางจาก MBG)
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ค่าระดับสกุล; ไม้โหลขายส่งมักเป็นต้นชำเล็ก รากยังตื้น อย่าให้แฉะ
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Mg/Fe

ไทรกลุ่มนี้ทิ้งใบเมื่อย้ายที่/เปลี่ยนแสงกะทันหัน - ย้ายแล้วอย่าเพิ่งตกใจ

• แสงค่ากลางของกลุ่ม: แสงกรองสว่างถึงแดดครึ่งวันเช้า - ชื่อ 'ไทรด่าง' ครอบหลายชนิด บางชนิดทนแดดกว่านี้ ต้องเจาะชนิดก่อนวางกลางแจ้ง
• น้ำค่ากลางของกลุ่ม: ผิวดินแห้งค่อยรด ระวังรดมากเกิน (MBG)
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ค่ากลางของกลุ่ม
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Mg/Fe

ไทรทิ้งใบเมื่อเปลี่ยนสภาพแวดล้อมกะทันหัน

• แสงMBG: แสงกรองสว่างหรือแดดครึ่งวันที่กันแดดบ่าย - ใบใหญ่ไหม้ง่ายถ้าโดนแดดบ่ายเต็มๆ
• น้ำMBG: รดสม่ำเสมอช่วงเร่งโต เลี่ยงรดมากเกิน ลดน้ำช่วงอากาศเย็น - เป็นไม้ที่ตายเพราะรดมากบ่อยกว่ารดน้อย
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ดินร่วนระบายน้ำดี; อย่าย้ายที่บ่อย ใบร่วงง่าย
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Ca/Mg (จุดน้ำตาลบนใบมักมาจากน้ำขัง/รากเสีย ไม่ใช่ขาดปุ๋ย)

ทนอากาศในบ้านได้ แต่ต้องการแสงสม่ำเสมอ

• แสงค่าระดับสกุล Ficus (NCSU: full sun ถึง partial shade) - กร่างเป็นไม้ยืนต้นกลางแจ้ง รับแดดครึ่งวันขึ้นไปได้ ลายเหลืองเข้มเมื่อได้แดดพอ แต่แดดบ่ายจัดจัดทำขอบใบไหม้
• น้ำผิวดินแห้งค่อยรด; ต้นลงดินทนแล้งได้ดีเมื่อตั้งตัวแล้ว
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ค่าระดับสกุล - ไม่มีเอกสารสวนพฤกษศาสตร์เฉพาะชนิดนี้ที่เปิดดูได้ จึงใช้แนวทางสกุล Ficus; รากแรง อย่าปลูกชิดอาคาร
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Mg/Fe

กิ่งตอนที่เพิ่งลงถุงต้องพรางแสงก่อนจนแตกใบใหม่

• แสงต้นเขียวชอบแดดเต็มวัน (MBG: full sun ในเขตร้อน) - ต้นด่างลดลงหนึ่งขั้น ให้แดดครึ่งวันเช้า กันแดดบ่ายไม่ให้ส่วนขาวไหม้
• น้ำMBG: ดินชื้นปานกลาง ระบายน้ำดี รดสม่ำเสมอช่วงเร่งโต เลี่ยงรดมากเกิน
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — รากแรงมาก ไม่ควรปลูกชิดอาคาร/กำแพง
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Mg/Fe

ใบอ่อนสีชมพู-ขาวเป็นปกติของโพ อย่าสับสนกับลายด่างถาวร - ต้องดูใบแก่ว่ายังมีลายอยู่ไหม

• แสงNParks ระบุมะยม (Cicca acida) = Full Sun; ต้นด่างลดลงหนึ่งขั้น ให้แดดครึ่งวันถึงค่อนวัน กันแดดบ่ายจัดช่วงต้นเล็ก
• น้ำNParks: Moderate Water - ดินชื้นสม่ำเสมอ ระบายน้ำดี ไม่ชอบแฉะ
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — NParks: ดินร่วนอุดมสมบูรณ์ ชื้น ระบายน้ำดี; ต้นฟอร์มใหญ่ 3 ม. กับต้นชำถุงคนละสินค้าและคนละการดูแล
• ธาตุอาหารN ช่วงเร่งทรงพุ่ม + K ช่วงติดผล + Ca

ต้นที่ลายเกิดจากขาดธาตุ/ไวรัสจะหายเมื่อบำรุงดี - ก่อนขายเป็นไม้ด่างต้องดูว่าลายคงที่ในใบแก่หลายรุ่น

• แสงมะม่วงเขียวต้องปลูกกลางแจ้งแดดเต็มวันจึงจะโตและติดผลดี (UF/IFAS) - ต้นด่างในถุงชำควรพรางแสงราว 30-50% ช่วงตั้งตัว แล้วค่อยเพิ่มแดด
• น้ำผิวดินแห้งค่อยรด; UF/IFAS ย้ำห้ามปลูกในที่น้ำท่วมขัง/ดินระบายน้ำเลว
• ดินดินร่วนระบายน้ำดี — UF/IFAS: ปรับตัวกับดินได้หลายชนิดแต่ต้องไม่แฉะ - ต้องเป็นไม้ทาบกิ่ง/เสียบยอดจากต้นแม่ด่างจึงได้ลาย
• ธาตุอาหารN ช่วงแตกใบ + K/P ช่วงสะสมอาหารทำดอก; ต้นด่างเน้นบำรุงใบมากกว่าเร่งผล

ต้นเล็กกลัวน้ำท่วมและลมแรง; ระวัง 'ด่าง' ที่จริงเป็นอาการขาดธาตุเหล็ก/สังกะสี - บำรุงแล้วหาย

• แสงขนุนเขียวชอบแดดเต็มวัน (MBG: full sun) - ต้นด่าง/ต้นทาบกิ่งเล็กควรพรางแสงช่วงตั้งตัว แล้วเพิ่มเป็นแดดครึ่งวันขึ้นไป
• น้ำMBG: ต้องการดินชื้นสม่ำเสมอ ห้ามปล่อยดินแห้ง แต่ต้องระบายน้ำดี
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — MBG: ดินลึก อุดมสมบูรณ์ เป็นกรดเล็กน้อย ระบายน้ำดี
• ธาตุอาหารN ช่วงเร่งทรงพุ่ม + K/P ช่วงติดผล + Ca/Mg

ต้นเล็กไม่ทนหนาว/ลมแรง; ตรวจว่าลายด่างคงที่ในใบแก่ก่อนขายเป็นไม้ด่าง

• แสงNParks ระบุทุเรียน = Full Sun; แต่ต้นเล็ก/ต้นด่างต้องพรางแสงจนตั้งตัว - ทุเรียนต้นเล็กใบไหม้แดดง่ายเป็นเรื่องปกติ
• น้ำNParks: Moderate Water - ดินชื้นสม่ำเสมอแต่ระบายน้ำดี; ทุเรียนแพ้น้ำขังมาก (รากเน่า/ไฟทอปธอรา)
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — NParks: Moist Soils, Well-Drained Soils, Fertile Loamy Soils
• ธาตุอาหารN ช่วงแตกใบอ่อน + K/P ช่วงสะสมอาหาร + Ca/Mg/B

เตือน: ด่างในทุเรียนหลายต้นเป็นอาการขาดธาตุ/ไวรัส ไม่ใช่ด่างพันธุกรรม - ถ้าลายหายเมื่อต้นแข็งแรง ห้ามขายเป็นไม้ด่าง (ข้อมูลตลาดก็น้อยมาก n=4)

• แสงMBG: full sun - ทนร้อนดีมาก แดดเต็มวันทำให้โขดใหญ่และดอกดก; แสงน้อยทำต้นยืดและไม่ออกดอก
• น้ำMBG: รดสม่ำเสมอช่วงเร่งโตแต่ต้องปล่อยให้วัสดุแห้งระหว่างรด; ช่วงพักตัว (ทิ้งใบ) ลดน้ำเหลือน้อยที่สุด ไม่งั้นโขดเน่า
• ดินวัสดุปลูกโปร่ง ทราย/กรวด/เพอร์ไลต์สูง — MBG: วัสดุโปร่ง ทราย/กรวด ระบายน้ำเร็ว; ชวนชมโขดสวยส่วนใหญ่มาจากต้นเพาะเมล็ด
• ธาตุอาหารP/K ช่วงทำดอก (MBG: ให้ปุ๋ยช่วงต้นฤดูช่วยเร่งดอก) + Ca; N มากเกินทำต้นอวบน้ำและเน่าง่าย

ชอบอากาศแห้ง ไม่ต้องเพิ่มความชื้น; ฝนชุกต้องกันฝน

• แสงต่ำกว่าต้นเขียวหนึ่งขั้น: ใบด่างขาว/เหลืองไหม้แดดบ่ายจัดง่ายกว่ามาก - ให้แดดเช้าถึงบ่ายอ่อน หรือพรางแสงราว 30%
• น้ำเหมือนต้นเขียว: ปล่อยวัสดุแห้งค่อยรด; ต้นด่างโตช้ากว่าจึงใช้น้ำน้อยกว่า
• ดินวัสดุปลูกโปร่ง ทราย/กรวด/เพอร์ไลต์สูง — วัสดุโปร่งระบายน้ำเร็ว
• ธาตุอาหารP/K ช่วงทำดอก + Ca; N ต่ำ

ชอบอากาศแห้ง; ลายจากไวรัส/เพลี้ยไฟจะหายเมื่อต้นฟื้น - ต้องแยกจากด่างพันธุกรรมก่อนขาย

• แสงMBG: ต้องการแสงจัดและได้แดดตรงบ้างจึงจะให้สีสด (bright light with some direct sun); NCSU ระบุ full sun ถึง partial shade - ที่ร่มเกินไปสีซีดและใบล่างร่วง
• น้ำMBG: รดให้ดินชื้นสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะช่วงเร่งโต ลดน้ำช่วงพัก
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี (MBG); เตือน: สีจัดของโกสนคือสีพันธุ์ปกติ ไม่ใช่ด่าง chimera
• ธาตุอาหารN ปานกลาง + Mg/Fe (ช่วยสีใบ)

MBG: ชอบความชื้นอากาศสูง วางบนถาดกรวดเปียกช่วยได้; ย้ายที่แล้วทิ้งใบล่างเป็นเรื่องปกติ

• แสงเข็มเขียวออกดอกดีที่สุดกลางแจ้งแดดเต็มวัน (MBG: best flowering in full sun) - ต้นด่างลดลงหนึ่งขั้น ให้แดดครึ่งวันถึงค่อนวัน กันแดดบ่ายจัด
• น้ำMBG: ดินชื้นสม่ำเสมอ ระบายน้ำดี; ลดน้ำช่วงอากาศเย็น
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — MBG: ดินเป็นกรด อินทรีย์สูง ระบายน้ำดี
• ธาตุอาหารต้องการดินกรด (MBG) - ปลูกในดินด่าง/รดน้ำกระด้างแล้วใบเหลืองเส้นใบเขียว (อาการขาดเหล็ก) แก้ด้วย Fe คีเลตและปรับ pH; K ช่วงทำดอก

ไม้พุ่มกลางแจ้ง ชอบร้อนชื้น; ระวังสับสนระหว่างใบด่างพันธุกรรมกับใบเหลืองจากขาดเหล็ก - สองอย่างนี้ราคาไม่เท่ากัน

• แสงชบาเขียวชอบแดดเต็มวัน (MBG: full sun) - ต้นด่างให้แดดครึ่งวันถึงค่อนวัน; MBG ระบุปลูกในอาคารให้ใช้ที่สว่างแต่ไม่ใช่แดดจัด
• น้ำMBG: ชอบชื้นสม่ำเสมอ รากห้ามแห้ง รดสม่ำเสมอช่วงเร่งโต แต่ต้องระบายน้ำดี
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — MBG: ดินอินทรีย์สูง ชื้น ระบายน้ำดี; ปลูกในที่กำบังลม
• ธาตุอาหารN ปานกลางต่อเนื่อง + K ช่วงทำดอก + Fe/Mg; MBG แนะให้ปุ๋ยสม่ำเสมอช่วงเร่งโต

MBG: ชอบความชื้นสูง; ไวต่อการเปลี่ยนที่/อุณหภูมิ - ดอกตูมร่วงง่ายเมื่อย้ายที่

• แสงNParks ระบุ Wrightia religiosa (Variegated) = Full Sun - โมกด่างรับแดดได้จริง แต่ต้นเล็กในกระถางควรพรางแดดบ่ายหน้าร้อนของไทย
• น้ำNParks: Moderate Water - ดินชื้นสม่ำเสมอ ไม่แฉะ; ไม้กระถางเล็กแห้งเร็ว ต้องดูทุกวันหน้าร้อน
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ดินร่วนระบายน้ำดี (แนวทางไม้พุ่มกลางแจ้ง - NParks ไม่ได้ระบุสูตรดินละเอียด)
• ธาตุอาหารN ปานกลางช่วงแตกใบ + P/K ช่วงทำดอก

เป็นไม้ตัดแต่งทรง ตัดแล้วแตกยอดใหม่ลายชัดขึ้น; NParks ขึ้นทะเบียนพันธุ์ด่างแยกจากพันธุ์เขียว = ลายเป็นพันธุกรรมคงที่

• แสงค่าระดับสกุล Pandanus (ชนิดยังไม่ยืนยัน): NCSU/MBG ระบุ P. tectorius = full sun ถึง part shade - เตยด่างในตลาดปลูกกลางแจ้งได้ แต่ใบด่างขาวไหม้แดดบ่ายจัด
• น้ำค่าระดับสกุล: ดินชื้นปานกลาง ระบายน้ำดี (MBG); ถ้าเป็นเตยหอมด่าง (P. amaryllifolius) จะชอบชื้นกว่านี้ (ระดับ 4) และร่มกว่า
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ค่าระดับสกุล - ชนิด P. tectorius ทนดินทราย/ลมทะเลได้
• ธาตุอาหารN ช่วงแตกกอ + K; กินปุ๋ยไม่มาก

ชื่อ 'เตยด่าง/เตยทอง' ยังปนกันหลายชนิด - ต้องระบุชนิดก่อนจึงให้ค่าที่แม่นกว่านี้ได้

• แสงค่าระดับหมากเหลือง (Dypsis lutescens) ซึ่งตลาดเรียก 'หมากด่าง' บ่อยสุด: MBG ระบุขึ้นดีในที่แดดรำไรสว่าง ทนแดดเต็มวันได้ แต่แดดตรงจัดทำใบไหม้ - ต้นด่างให้แดดครึ่งวัน; ถ้าเป็นหมากจริง (Areca catechu) ค่าจะต่างออกไป
• น้ำMBG: ชอบชื้นสม่ำเสมอ ระบายน้ำดี; ต้นในกระถางห้ามให้แห้งจัด ปลายใบจะแห้งกรอบถาวร
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — NCSU: ดินอินทรีย์สูง/ร่วน/ทราย ระบายน้ำดีแต่ชุ่ม
• ธาตุอาหารK/Mg สำคัญมากในปาล์ม - ขาด K ทำปลายใบล่างเป็นจุดเหลืองส้ม ขาด Mg ทำขอบใบเหลือง; ใช้ปุ๋ยสูตรปาล์มที่มีธาตุรอง

ชอบร้อนชื้น ไม่ทนอุณหภูมิต่ำกว่าราว 15 องศา (MBG)

• ดินต้องระบุสกุล/ชนิดก่อน จึงจะให้ค่าดูแลได้

ข้อมูลราคาในตารางก็มีแค่ n=2 - ยังไม่พอสรุปทั้งราคาและการดูแล

• แสงค่ากลางของกลุ่ม (สกุล Bambusa): MBG ระบุ full sun ถึง part shade; NCSU (B. multiplex) ระบุแดดเต็มวันหรือแสงกรองใต้ร่มไม้ - ลำ/ใบด่างสวยขึ้นเมื่อได้แดด แต่ต้นชำเล็กต้องพรางแสงก่อน
• น้ำMBG: ชอบดินลึก อุดม ชื้นสม่ำเสมอ รดสม่ำเสมอ แต่ห้ามแฉะขังนาน
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ค่ากลางของกลุ่ม - 'ไผ่ด่าง' ในตลาดมีหลายสกุล/ชนิด; ต้องดูว่าเป็นไผ่กอ (ไม่ลาม) หรือไผ่ที่แผ่ไหลก่อนปลูกลงดิน
• ธาตุอาหารN สูงช่วงแตกหน่อ + K/Si; ไผ่กินไนโตรเจนหนัก

ชอบร้อนชื้น กำบังลม; ลายด่างบนลำเป็นลักษณะพันธุ์ ไม่หายเมื่อบำรุง - ต่างจากใบเหลืองเพราะขาดธาตุ

• แสงMBG: ปลูกได้ตั้งแต่ร่มรำไรถึงร่มจัด แสงกรองสว่างดีที่สุด - แดดตรงมากทำใบไหม้ (ไม่ใช่ไผ่จริง เป็น Dracaena)
• น้ำMBG: ดินชื้นสม่ำเสมอ; ปลูกในน้ำได้ถ้ามีวัสดุยึดราก (กรวด) - ถ้าปลูกในน้ำต้องเปลี่ยนน้ำสม่ำเสมอ
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — ปลูกได้ทั้งดินและน้ำ (MBG); ตัดลำแก่ที่ยืดโกร๋นทิ้งเพื่อบังคับแตกยอดใหม่
• ธาตุอาหารปุ๋ยอ่อนมาก; ไวต่อฟลูออไรด์/คลอรีนในน้ำประปา ปลายใบไหม้น้ำตาล - ใช้น้ำพักหรือน้ำกรอง

ทนอากาศในอาคารได้ดี ความชื้นปานกลางก็พอ

• แสงMBG ระบุขึ้นดีที่สุดกลางแดดเต็มวันแต่ปรับตัวกับร่มรำไรได้ และต้องการแสงจัดจึงจะออกดอก; NCSU: full sun ถึง partial shade - ในไทยถ้าย้ายจากที่ร่มไปแดดจัดทันที ใบจะแดงและไหม้ ต้องค่อยๆ ปรับ
• น้ำMBG: รดน้อยมากตลอดปีและลดให้น้อยที่สุดช่วงอากาศเย็น - ปล่อยวัสดุแห้งสนิทก่อนรด; เป็นพืชอวบน้ำ ทนแล้ง
• ดินวัสดุปลูกโปร่ง ทราย/กรวด/เพอร์ไลต์สูง — MBG: ดินปลูกทราย ระบายน้ำเร็ว; MBG เตือนว่าต้นที่วางนอกบ้านต้องกันฝน
• ธาตุอาหารปุ๋ยน้อยมาก N ต่ำ + K; ปุ๋ยแรงทำใบยืดอ่อนแอ

ชอบอากาศแห้ง ทนอากาศแห้งในบ้านได้ (MBG); แยกหน่อข้างต้นแม่ไปปลูกได้ง่าย

• แสงMBG: ชอบที่อุ่นและสว่าง แต่ทนร่มได้ และต้องกันแดดบ่ายจัด; NCSU: partial shade - เป็นไม้ที่ทนช่วงแสงกว้างที่สุดในตาราง (อยู่ได้ตั้งแต่ระดับ 1 ถึง 4) แต่โตดีที่สุดที่แสงกรองสว่าง
• น้ำMBG: รดสม่ำเสมอเฉพาะช่วงเร่งโต และลดลงมากช่วงอากาศเย็น - ปล่อยวัสดุแห้งสนิทค่อยรด; รดถี่เท่ากับโคนเน่า ซึ่งเป็นสาเหตุตายอันดับหนึ่ง
• ดินวัสดุปลูกโปร่ง ทราย/กรวด/เพอร์ไลต์สูง — MBG: วัสดุระบายน้ำดี และแนะกระถางปากกว้างเตี้ยกันต้นล้ม; MBG เตือนอย่ารดลงกลางกอ (น้ำขังในกอทำเน่า)
• ธาตุอาหารปุ๋ยน้อย N-P-K สมดุลเจือจาง ปีละไม่กี่ครั้ง

ทนอากาศแห้งได้ดีมาก; ขยายพันธุ์ด้วยการแยกหน่อ - ต้นด่างขอบเหลืองถ้าปักชำใบจะได้ต้นเขียวล้วน (ลายหาย) ต้องแยกหน่อเท่านั้น

• แสงNCSU ระบุ G. mihanovichii: full sun ถึง partial shade (เขตอบอุ่น) - แต่ต้นด่าง/ต้นคลอโรฟิลล์น้อยไหม้แดดง่ายมาก ในไทยต้องอยู่ใต้สแลนพรางราว 50% หรือหลังคาโปร่งแสง ไม่ใช่กลางแจ้ง
• น้ำปล่อยวัสดุแห้งสนิทระหว่างรด (แคคตัส); หน้าฝน/อากาศเย็นลดน้ำอีก ไม่งั้นโคนเน่า
• ดินวัสดุปลูกโปร่ง ทราย/กรวด/เพอร์ไลต์สูง — NCSU: วัสดุร่วน/ทราย ระบายน้ำดี; ไม้กราฟต์บนตอต้องดูแลตามตอ ไม่ใช่ตามยิมโน
• ธาตุอาหารปุ๋ยแคคตัส N ต่ำ P/K สูงกว่า + Ca; ให้เจือจางเฉพาะฤดูเติบโต

ชอบอากาศแห้ง ลมโกรก; 'เชื้อด่าง/ลุ้นด่าง' จากเมล็ดไม่ใช่ไม้ด่างแน่นอน และไม้ด่างที่ไม่มีคลอโรฟิลล์เลยต้องอยู่บนตอกราฟต์เท่านั้นจึงรอด

• แสงค่าระดับวงศ์ขิง-ข่า (ชนิดยังไม่ยืนยัน): MBG ระบุ Alpinia zerumbet = full sun ถึง part shade และชอบร่มบ่ายในเขตร้อน; Zingiber ให้อยู่ที่ร่มรำไร - ต้นด่างให้แสงกรอง/แดดเช้า ไม่ให้แดดบ่าย
• น้ำMBG: ดินห้ามแห้ง ต้องชื้นสม่ำเสมอ; ช่วงเหง้าพักตัวลดน้ำ ไม่งั้นเหง้าเน่า (MBG เตือนเรื่องเหง้าเน่าในดินเย็นและแฉะ)
• ดินดินร่วนอินทรีย์สูง ระบายน้ำดี — MBG: ดินอินทรีย์สูง ชื้นปานกลาง ระบายน้ำดี; ขยายด้วยการแยกเหง้า - ลายด่างติดไปกับเหง้า
• ธาตุอาหารN ช่วงแตกใบ + K; MBG (ขิง) แนะให้ปุ๋ยเดือนละครั้งช่วงเติบโต

ชอบร้อนชื้น; ชื่อ 'ข่าด่าง/ขิงด่าง/สาคูด่าง' ในประกาศปนหลายชนิด ต้องระบุชนิดก่อนจึงให้ค่าแม่นขึ้นได้

• แสงค่ากลางของกลุ่ม: MBG ระบุเฟินบ้าน (Nephrolepis) ต้องการแสงกรองสว่าง ห้ามแดดตรง และทนร่มได้; ชายผ้าสีดา (Platycerium) รับแดดกรองได้บ้างแต่ห้ามแดดเต็มวัน
• น้ำค่ากลางของกลุ่ม: เฟินดินต้องชื้นสม่ำเสมอ ห้ามแห้ง (MBG: จะสลัดใบทิ้งทันทีถ้าดินแห้ง); เฟินอิงอาศัย (ชายผ้าสีดา) ต่างออกไป - ต้องปล่อยรากแห้งหมาดๆ ระหว่างรด
• ดินวัสดุโปร่งอินทรีย์สูง (พีท/กาบมะพร้าว/สแฟกนัม) — ค่ากลางของกลุ่ม - เฟินอิงอาศัยปลูกติดขอน/แผ่น ไม่ใช้ดิน
• ธาตุอาหารปุ๋ยอ่อนมาก เดือนละครั้งช่วงเติบโต (MBG: weak fertilizer monthly) - ปุ๋ยแรงทำปลายใบไหม้

ชอบความชื้นอากาศสูง (MBG แนะถาดกรวดเปียก); อากาศแห้งทำปลายใบกรอบน้ำตาล